Expo ‘Niet Mijn Keuze’ doorbreekt stilte rond huwelijksdwang en achterlating ​

Vanaf maandag 26 oktober is de reizende tentoonstelling ‘Niet Mijn Keuze’ te zien in het Antwerpse stadhuis en station Antwerpen-Centraal. Met tien indringende portretten brengt de expo persoonlijke verhalen over huwelijksdwang en achterlating onder de aandacht. Het is de eerste keer dat de tentoonstelling in België te zien is. De expo is gratis te bezoeken tot en met maandag 16 november.

‘Niet Mijn Keuze’ brengt vijf verhalen van mensen die huwelijksdwang of achterlating zelf meemaakten en vijf verhalen van hulpverleners die hen bijstonden. De expo opende in Nederland in 2025 en wordt nu voor de eerste keer ook in het buitenland getoond. De tentoonstelling maakt zichtbaar wat vaak verborgen blijft: mensen die gedwongen worden om te trouwen of tegen hun wil in het buitenland worden achtergelaten, soms zonder paspoort of toegang tot hulp.

Huwelijksdwang en achterlating kunnen mensen van verschillende leeftijden, achtergronden en genderidentiteiten treffen. De problematiek speelt zich vaak af achter gesloten deuren en blijft daardoor moeilijk zichtbaar. Ook voor familieleden, vrienden, leerkrachten en hulpverleners is het niet altijd eenvoudig om de signalen te herkennen.

Pijn én veerkracht

Met persoonlijke verhalen en indringende beelden brengt ‘Niet Mijn Keuze’ de menselijke realiteit achter huwelijksdwang en achterlating dichtbij. De geportretteerden blijven anoniem, maar hun verhalen zijn echt.

Fotograaf Ernst Coppejans: “Niemand verwacht dat de controle over je eigen leven je kan worden ontnomen. Toch is dat precies wat er gebeurt bij gedwongen huwelijken en achterlating. De mensen die ik fotografeerde hebben dat aan den lijve ondervonden… en zijn er doorheen gekomen. Hun veerkracht is buitengewoon, en die verdient het om gezien te worden.”

Verhalen over pijn, verlies en strijd staan naast verhalen over moed, hoop en herstel. Zo geeft de tentoonstelling een stem aan mensen die vaak ongezien blijven. Tegelijk moedigt ze bezoekers aan om signalen te herkennen, vragen te stellen en het gesprek aan te gaan.

Schepen voor gelijke kansen Lien Van de Kelder: “Vrij kunnen kiezen over je eigen leven, je toekomst en je partner is een fundamenteel recht. Toch worden mensen nog steeds geconfronteerd met huwelijksdwang of achterlating, vaak in stilte en buiten het zicht van de samenleving. Met ‘Niet Mijn Keuze’ maken we die problematiek bespreekbaar: we tonen niet alleen de pijn van wie hiermee te maken kreeg, maar ook hun moed en veerkracht. Alle betrokken partners en diensten dragen daarin een belangrijke verantwoordelijkheid. Door nauw samen te werken kunnen zij ervoor zorgen dat slachtoffers de hulp op maat krijgen die ze nodig hebben, ook wanneer ze uit beeld dreigen te verdwijnen.”

Internationale samenwerking

‘Niet Mijn Keuze’ is een samenwerking van stad Antwerpen en GemmA (het Antwerpse steunpunt Gender en Migratie) met het Nederlandse Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating (LKHA), fotograaf Ernst Coppejans en Stichting Open Mind.

Het LKHA ondersteunt sinds 2015 slachtoffers, naasten en professionals. Het biedt advies, hulp en trainingen en zet in op bewustwording en preventie.

Stichting Open Mind ontwikkelt artistieke projecten in de publieke ruimte rond maatschappelijk beladen onderwerpen. Daarmee brengt de stichting thema’s zoals huiselijk en seksueel geweld, mensenhandel, kindermishandeling, vluchtelingen, mentale gezondheid en de positie van LGBTQIA+ personen onder de aandacht van een breed publiek.

Praktisch

De tentoonstelling is gratis te bezoeken van maandag 26 oktober tot en met maandag 16 november:

• Stadhuis: elke dag van 9.00 uur tot 18.00 uur
• Station Antwerpen-Centraal: gelijkvloers, tegenover Louis Delhaize (ingang via Pelikaanstraat of Kievitplein), elke dag van 4.00 uur tot 00.30 uur

Hulp nodig?

Heb je te maken met huwelijksdwang of achterlating, of maak je je zorgen om iemand? Neem gratis en anoniem contact op met GemmA, Steunpunt Gender en Migratie:

• bel of stuur een WhatsApp-bericht naar 0487 37 82 68
• mail naar gemma@antwerpen.be
• kom zonder afspraak langs tijdens de openingsuren vermeld op www.antwerpen.be/gemma